Kralİnceleme

Devlet maaşları helal mi? Kamu çalışanlarının aldığı ücretlerin dini hükmü nedir? Vergi gelirleri, ganimet, zekât ve devlet hazinesinin kaynağı İslam hukukunda nasıl değerlendirilir? Bu yazıda, devlet gelirlerinin meşruiyeti, haram-helal ayrımı ve zalim yöneticiler döneminde devlet malından yararlanmanın hükmü detaylı şekilde ele alınmaktadır. Devletin verdiği maaş ve bağışları alırken, şu hususları düşünüp değerlendirmek lâzımdır: Bu mal, devletin eline nereden ve nasıl geçmiş ve kendisi bunu almaya hak kazanmış mı? Bu iki hususu iki alt başlıkta inceleyeceğiz. Devletin Gelirleri şunlardır; 1- Kâfirlerden alınan ganimet, fey’, cizye gelirleriyle sulh yapılan mallar; 2- Vârisi bulunmayan miraslar, sahibi bilinmeyen mallar, mütevellisi olmayan vakıflar; 3- İşletmeler; 4- Zekât ve sadakalar. Gerekli şartlar ve usuller gözetilerek tahsil edilen bu mallar, devletin helâl gelirleridir. Bu gelirlerin dışında, müslümanlardan alınan haraçlar, müsâdare (haciz) malları ve türlü rüşvetler ise, de...

Boşanma yalnızca iki yetişkinin ayrılığı değildir; en derin etkisini çocukların hayatında gösterir. İslam hukukunda çocuğun bakım, terbiye ve kimin yanında kalacağına dair düzenlemeler “hıdâne hakkı” kapsamında ele alınır. Bu hak, yalnızca hukuki bir mesele değil; aynı zamanda ahlaki, sosyal ve vicdani bir sorumluluktur. Bu yazıda hıdâne kavramını, anne ve babanın haklarını, mezhepler arasındaki görüş farklılıklarını ve çocuğun üstün yararı perspektifini klasik fıkıh kaynakları ışığında ele alıyoruz. “Boşanma bir ayrılıktır; ama çocuk için yeni bir hayatın başlangıcıdır. Peki, bu hayat kiminle şekillenecek?” Evlilik sona erdiğinde geriye kalan en kıymetli emanet çocuktur. Onun bakımını, terbiyesini ve kimin yanında kalacağını belirleyen İslami hükümlere ‘hıdâne hakkı’ denir; bu hak, ayrılıktan sonra çocuğun kimde kalacağına dair vicdanla şekillenen bir sorumluluktur. Bir kadın resulullah (sav.) gelmişti ve; “Bu benim çocuğum. Karnım onun kabı, kucağım barınağı ve sığınağı, göğsüm pınar...