Eski Android ve iPhone ile Evde Sunucu Kurulumu: Adım Adım Rehber 2026

Eski Bir Telefon, Aslında Küçük Bir Bilgisayar

Çekmeceye kaldırdığın o eski telefon aslında işlevini yitirmedi. İçinde bir işlemci var, RAM var, depolama alanı var ve en önemlisi internete bağlanabiliyor. Yani teknik olarak bakıldığında elinde küçük ama gerçek bir bilgisayar duruyor.

Büyük şirketlerin sunucuları da özünde aynı mantıkla çalışır: sürekli açık, internete bağlı, istek bekleyen bir cihaz. Ölçek farkı var elbette ama temel fikir aynı.

Bu yazıda o eski telefonu gerçek bir sunucuya dönüştüreceğiz. Mesajlaşma sunucusu, dosya sunucusu, web sunucusu... Bunların hepsinin temeli aynı adımlardan geçiyor.

Başlamadan Önce Yapılacaklar

1. Arka Plan Uygulama Erişimini Azalt

Sunucu dışındaki uygulamaların arka planda gereksiz kaynak tüketmesini engellemek için kullanmadığın uygulamaların arka plan erişimini kısıtlayabilirsin.

Ayarlar → Uygulamalar → ilgili uygulama → Pil → Arka Plan Etkinliği → Kısıtla

2. Pil Optimizasyonunu Kapat (Yalnızca Termux için)

Ayarlar → Pil → Termux uygulaması için pil optimizasyonunu kapat

Bu ayar Termux'un arka planda sistem tarafından dondurulmasını engeller. Ekran kilitliyken sunucu arka planda çok az pil tüketir. 3000 mAh bataryalı bir telefon bile bu kullanımda 1 günü, 5000 mAh ve üzeri ise 2 günü veya daha fazlasını rahatlıkla götürebilir.

3. Güç Tasarrufunu Kapat

Bazı telefonlarda güç tasarrufu modu Wi-Fi bağlantısını kesiyor. Sunucunun kesintisiz çalışması için bunu kapalı tut.

Ayarlar → Pil → Güç Tasarrufu → Kapalı

Termux Nedir?

Termux, Android üzerinde çalışan bir terminal emülatörüdür. Terminal (komut satırı — fareyle değil, yazarak bilgisayara komut verdiğin ekran) emülatörü demek, telefonu sanki bir Linux bilgisayarıymış gibi kullanmana izin veren uygulama demek.

Normalde Android'de her şey uygulama üzerinden yönetilir. Termux bu duvarı aşar ve telefona doğrudan komut yazarak paket kurabilir, servis başlatabilir, dosya yönetebilirsin. Kısaca Termux sayesinde telefonun küçük bir Linux sunucusuna dönüşür.

Nereden İndirilir?

Üç farklı kaynaktan indirilebilir ancak hepsi aynı değil:

F-Droid → Önerilen yol. F-Droid (açık kaynaklı uygulamaların toplandığı özgür uygulama mağazası) üzerindeki Termux her zaman güncel ve tam sürümdür.
👉 f-droid.org

GitHub → F-Droid ile aynı sürüm, doğrudan APK (Android uygulama kurulum dosyası) olarak indirilebilir. Teknik kullanıcılar için uygundur.
👉 github.com/termux/termux-app

Play Store → Play Store sürümü de kullanılabilir, güncellemelerini almaya devam ediyor. Ancak Termux geliştiricileri yine de F-Droid veya GitHub üzerinden indirmeyi öneriyor çünkü Play Store politikaları zaman zaman bazı özellikleri kısıtlayabiliyor.

Termux ile Sunucuya Hazırlık

1. Paket Listesini Güncelle

Termux'u ilk açtığında yüklü gelen paketler eski olabilir. İlk iş olarak şunu yaz:

pkg update && pkg upgrade

Onay istediğinde Y yazıp Enter'a bas.

2. Temel Araçları Kur

pkg install openssh curl wget git nano

openssh → Telefona başka bir cihazdan bağlanmak için
curl / wget → İnternetten dosya çekmek için
git → Kod depolarından indirme yapmak için
nano → Terminal içinde dosya düzenlemek için kullanılan basit metin editörü

3. Depolama İznini Ver

termux-setup-storage

Telefon izin isteyecek, İzin Ver de.

Modem Ayarları ve Port Yönlendirme

Public IP Nedir?

Evindeki tüm cihazlar internete tek bir kapıdan çıkar, bu kapının adresi public IP (genel IP — seni internette tanımlayan adres). Bir mektup gönderirken nasıl ev adresin gerekiyorsa, dışarıdan senin sunucuna bağlanabilmek için de bu adres gerekiyor.

Public IP'ni öğrenmek için herhangi bir tarayıcıdan şu siteye gir:

whatismyip.com

Karşına çıkan numara senin public IP'ndir. Örnek: 88.243.12.45

Yerel IP Nedir?

Modem evindeki cihazlara ayrıca bir yerel IP (local IP — sadece ev ağı içinde geçerli adres) verir. Telefonun yerel IP'sini öğrenmek için Termux'a şunu yaz:

ip a

Çıkan listede wlan0 altındaki inet yazan satırdaki numara telefonun yerel IP'sidir. Örnek: 192.168.1.105

Statik IP Nedir ve Neden Lazım?

Modem her yeniden başladığında cihazlara farklı yerel IP verebilir. Telefona her seferinde farklı IP düşerse port yönlendirme ayarın bozulur. Bunu önlemek için telefona statik IP (sabit IP — her zaman aynı kalan yerel adres) tanımlamalısın.

Bunun için modem arayüzüne girmen gerekiyor. Tarayıcına şunu yaz:

192.168.1.1

Bu adres çoğu modemin yönetim panelidir. Kullanıcı adı ve şifre genellikle modemin altındaki etikette yazar.

Girdikten sonra: DHCP Ayarları → Statik IP / Address Reservation (isim modeme göre değişir) → Telefonun MAC adresini (cihazın ağ kimliği) gir ve sabit bir IP ata. Örnek: 192.168.1.105

Port Nedir ve Nasıl Yapılandırılır?

Port (kapı numarası — bir cihazda hangi servise hangi kapıdan ulaşılacağını belirtir). Bir binayı düşün, binanın adresi IP'dir, katların her biri ise farklı bir porttur. Her servis kendi katından hizmet verir.

Yaygın kullanılan portlar şunlardır:

Servis	Port
XMPP (mesajlaşma)	5222
Web sitesi (HTTP)	80
Web sitesi (HTTPS)	443
SSH (uzak bağlantı)	22
FTP (dosya transferi)	21

Bu portlar evrensel olarak belirlenmiş standartlardır. Örneğin bir XMPP istemcisi varsayılan olarak 5222'ye bağlanmaya çalışır çünkü sektörde bu standart olarak kabul görmüştür.

Farklı Port Belirleyebilir misin?

Evet. 5222 yerine 9999 gibi farklı bir port da açabilirsin. Tek fark şu: istemciye bağlanırken portu elle belirtmen gerekir. Conversations uygulamasında sunucu adresi girerken:

sunucuadresi:9999

şeklinde yazarsan bağlantı sorunsuz kurulur. Yani standart dışı port kullanmak mümkün, sadece bağlanan herkesin bu portu bilmesi gerekiyor.

Modem Arayüzünde Port Yönlendirme

Modem arayüzünde Port Forwarding / Sanal Sunucu bölümüne gir ve şu şekilde tanımla:

Alan	Değer
Servis adı	XMPP
Dış port	5222 (veya belirlediğin port)
İç port	5222 (veya belirlediğin port)
İç IP	192.168.1.105
Protokol	TCP

Kaydet ve modemi yeniden başlat.

XMPP Sunucusu Kurulumu: Prosody

Prosody Nedir?

Prosody, hafif ve kurulumu kolay bir XMPP sunucusudur. Az kaynak tükettiği için eski telefonlar için daha iyi. Termux üzerinde doğrudan çalışır.

Kurulum

Termux'a şunu yaz:

pkg install prosody

Kurulum tamamlandıktan sonra yapılandırma dosyasını açıyoruz:

nano /data/data/com.termux/files/usr/etc/prosody/prosody.cfg.lua

Bu dosya Prosody'nin tüm ayarlarının bulunduğu yerdir. İçinde şu satırı bul:

VirtualHost "localhost"

Bunu kendi sunucu adınla değiştir. Örneğin:

VirtualHost "evim.local"

Bu isim dışarıdan erişim olmayacaksa (sadece ev ağında kullanılacaksa) serbest seçilebilir. Dışarıdan erişim için bir sonraki bölümde ele alacağız.

Kaydetmek için: Ctrl + X → Y → Enter

Prosody'yi Başlat

prosodyctl start

Çalışıp çalışmadığını kontrol etmek için:

prosodyctl status

Prosody is running yazısını görürsen sunucu ayaktadır.

Kullanıcı Oluşturma

Her aile üyesi için ayrı hesap oluşturuyorsun:

prosodyctl adduser ali@evim.local

prosodyctl adduser anne@evim.local

prosodyctl adduser baba@evim.local

Her komuttan sonra şifre isteyecek, giriyorsun. Ekranda görünmemesi normal.

Prosody'de Şifreleme (TLS)

TLS (Transport Layer Security — sunucu ile istemci arasındaki trafiği şifreleyen protokol). Şifreleme olmadan sunucuna bağlanan herkesin mesajları ağ üzerinde dinlenebilir. TLS bunu engeller.

Sadece Ev Ağında Kullanım (Self-Signed Certificate)

Termux'ta şifreleme için gerekli paketi kur:

pkg install openssl

Sertifika klasörünü oluştur:

mkdir -p /data/data/com.termux/files/usr/etc/prosody/certs

Sertifikayı oluştur:

openssl req -x509 -newkey rsa:4096 -keyout 
/data/data/com.termux/files/usr/etc/prosody/certs/evim.local.key -out 
/data/data/com.termux/files/usr/etc/prosody/certs/evim.local.crt -days 
365 -nodes

Sorular soracak, hepsine Enter basabilirsin. Ardından prosody.cfg.lua dosyasını aç:

nano /data/data/com.termux/files/usr/etc/prosody/prosody.cfg.lua

Şu satırları ekle:

ssl = {
    key = "/data/data/com.termux/files/usr/etc/prosody/certs/evim.local.key";
    certificate = "/data/data/com.termux/files/usr/etc/prosody/certs/evim.local.crt";
}

Prosody'yi yeniden başlat:

prosodyctl restart

Dışarıya Açık Sunucu (Let's Encrypt)

Certbot (Let's Encrypt sertifikası almanı sağlayan araç) kur:

pkg install certbot

Sertifikayı al:

certbot certonly --standalone -d evim.duckdns.org

Bu komut çalışırken 80 portunun açık olması gerekiyor. Sertifika alındıktan sonra prosody.cfg.lua dosyasına ekle:

ssl = {
    key = "/etc/letsencrypt/live/evim.duckdns.org/privkey.pem";
    certificate = "/etc/letsencrypt/live/evim.duckdns.org/fullchain.pem";
}

Let's Encrypt sertifikaları 90 günde bir yenilenmesi gerekiyor. Bunu otomatikleştirmek için:

crontab -e

Şunu ekle:

0 0 1 * * certbot renew

Her ay 1'inde otomatik olarak yeniler. Prosody'yi yeniden başlat:

prosodyctl restart

Conversations'a Bağlanmak

Herkes telefonuna Conversations (F-Droid veya Play Store'dan indirilebilir) kuruyor. Açınca Kendi sağlayıcımı kullan seçiliyor ve şu bilgiler giriliyor:

Alan	Değer
Kullanıcı adı	ali@evim.local
Şifre	belirlenen şifre
Sunucu	192.168.1.105
Port	5222

Dinamik IP Sorunu

Public IP'n aslında çoğu zaman günlerce hatta haftalarca değişmez. Değişme ihtimali olan durumlar şunlardır: uzun süreli elektrik kesintisi, modemin sıfırlanması veya internet servis sağlayıcının altyapı değişikliği. Normal kullanımda kendiliğinden gitmez.

Yine de IP değiştiğinde tek tek herkese yeni adresi bildirmek yerine bunu otomatik yöneten bir sisteme sahip olmak çok daha pratiktir. İşte bu noktada DDNS devreye girer.

DDNS ile Çözüm

DDNS (Dynamic DNS — değişen IP adresini sabit bir domain ismine bağlayan servis) bu sorunu çözer. IP değişse bile herkes aynı domain adıyla sunucuya ulaşmaya devam eder.

Ücretsiz DDNS servisleri:

No-IP → noip.com
DuckDNS → duckdns.org

Örneğin DuckDNS'te kayıt olup evim.duckdns.org gibi bir adres alabilirsin. Bunun için önce Termux'ta cron servisini kur:

pkg install cronie

crond

Ardından crontab'ı düzenle:

crontab -e

Açılan dosyaya şunu ekle:

*/5 * * * * curl "https://www.duckdns.org/update?domains=evim&token=TOKEN&ip="

TOKEN kısmına DuckDNS hesabından aldığın kodu yazıyorsun. Artık IP değişse bile evim.duckdns.org adresi her 5 dakikada bir otomatik güncellenir.

Sunucuya Ev Dışından Erişim

Aile üyeleri Conversations'a bağlanırken sunucu adresi olarak artık public IP yerine bu domain adını girerler:

Alan	Değer
Kullanıcı adı	ali@evim.duckdns.org
Şifre	belirlenen şifre
Sunucu	evim.duckdns.org
Port	5222

Domain adı sabit kaldığı sürece IP değişse bile bağlantı kopmaz. Bağlantı kopuyorsa büyük ihtimalle DDNS güncellemesi henüz gerçekleşmemiştir, birkaç dakika bekleyip tekrar denenebilir.

Artık Telefonunuz Bir Sunucu

Tüm bu adımlar tamamlandığında eski telefonunuz ekran kilitli olsa dahi arka planda XMPP sunucusu olarak çalışmaya devam eder. Bundan sonra yapmanız gereken tek şey aile üyelerinin telefonlarına Conversations (veya herhangi bir XMPP istemcisi) kurmak ve yukarıdaki bilgilerle giriş yapmak. WhatsApp'a gerek kalmadan kendi sunucunuz üzerinden güvenli şekilde haberleşebilirsiniz.

Mobil Veri ve Tünel ile Sunucu

Eğer evin modem bağlantısı yoksa veya port yönlendirme yapamıyorsan (bazı internet sağlayıcıları bunu engeller) bu senaryo senin için. Mobil veri üzerinden de sunucu kurulabilir ancak burada farklı bir yöntem kullanmak gerekiyor.

Sorun Ne?

Mobil veri kullanırken operatör sana doğrudan bir public IP vermez. Onlarca kullanıcı aynı IP'yi paylaşır, bu yüzden dışarıdan doğrudan senin telefonuna ulaşmak mümkün olmaz. Port yönlendirme de yapılamaz çünkü ortada senin kontrolünde bir modem yok.

Çözüm: Tünel

Tünel (tunnel — senin cihazınla dış dünya arasında şifreli bir köprü kuran servis) bu sorunu çözer. Tünel servisi internette sabit bir adrese sahiptir, senin telefonun bu adrese bağlanır ve dışarıdan gelen tüm istekler bu köprü üzerinden sana iletilir. Yani dışarıdan bakan biri tünel servisinin adresine bağlanır, tünel bunu senin telefonuna yönlendirir. Ortada sanki bir modem varmış gibi çalışır.

Cloudflare Tunnel Kurulumu

Cloudflare Tunnel ücretsiz ve güvenilir bir tünel servisidir.

1. Cloudflared'ı indir

pkg install cloudflared

2. Cloudflare hesabına giriş yap

cloudflared tunnel login

Bu komut sana bir link verecek, tarayıcıda açıp Cloudflare hesabınla giriş yap.

3. Tünel oluştur

cloudflared tunnel create evim

evim yerine istediğin ismi yazabilirsin. Bu komut sana bir tünel kimliği (tunnel ID) verecek, bunu not al.

4. Tüneli yapılandır

nano ~/.cloudflared/config.yml

İçine şunu yaz:

tunnel: TUNNEL_ID
credentials-file: /data/data/com.termux/files/home/.cloudflared/TUNNEL_ID.json

ingress:
  - hostname: evim.ornekdomain.com
    service: tcp://localhost:5222
  - service: http_status:404

TUNNEL_ID yazan yere az önce aldığın kimliği yaz.

5. Tüneli başlat

cloudflared tunnel run evim

Ngrok Alternatifi

Cloudflare yerine Ngrok da kullanılabilir. Kurulumu daha basittir ancak ücretsiz planda domain adı her yeniden başlatmada değişir. Kalıcı kullanım için Cloudflare daha uygundur.

pkg install ngrok

ngrok tcp 5222

Ngrok çalışınca sana sabit bir adres verir, bu adresi Conversations'a girersin.

Conversations'a Bağlanmak

Tünel kurulduktan sonra aile üyeleri Conversations'a bağlanırken tünel adresini kullanır:

Alan	Değer
Kullanıcı adı	ali@evim.ornekdomain.com
Şifre	belirlenen şifre
Sunucu	evim.ornekdomain.com
Port	5222

Farklı Amaçlar İçin Kullanım

Bu yazıda örnek olarak XMPP sunucusu kurduk ancak aynı telefon farklı amaçlarla da sunucu olarak kullanılabilir. Temel adımlar hep aynı, sadece kurulan yazılım ve açılan port değişiyor.

Web sunucusu olarak kullanmak istiyorsan:

pkg install nginx

nginx

Nginx (web sunucusu yazılımı) kurulup başlatıldıktan sonra modem arayüzünden port yönlendirmeyi şu şekilde yapıyorsun:

Alan	Değer
Servis adı	Web
Dış port	80
İç port	80
Protokol	TCP

HTTPS (şifreli web bağlantısı) için aynısını 443 portu için de tekrarlıyorsun.

Bundan sonra public IP'ni veya DDNS adresini tarayıcıya yazan herkes senin telefonundaki web sitesine ulaşır.

iOS: Jailbreak'siz

Android'den Farkı Ne?

Android'de Termux sayesinde neredeyse tam bir Linux ortamı kurabiliyorduk. iOS'ta Apple bu özgürlüğü kısıtlar. Ancak iSH (App Store'dan indirilebilen, iOS üzerinde Linux ortamı sağlayan uygulama) sayesinde benzer şeyler yapılabiliyor.

Tek önemli fark şu: iSH'in arka planda çalışmaya devam edebilmesi için ekranın açık kalması gerekiyor. Ekran kapanırsa uygulama donuyor ve sunucu duruyor. Bunu aşmanın yolu ekran zaman aşımını kapatmak ve telefonu prize takılı bırakmak.

Ayarlar → Ekran ve Parlaklık → Otomatik Kilit → Hiçbir Zaman

iSH Kurulumu

App Store'dan iSH Shell uygulamasını indir. Ücretsizdir.

İlk açılışta seni bir terminal karşılar. iSH, Alpine Linux (hafif ve az kaynak tüketen bir Linux dağıtımı) kullanır. Paket yöneticisi Termux'taki pkg yerine apk'dır.

Paket listesini güncelle:

apk update && apk upgrade

Temel araçları kur:

apk add openssh curl wget nano

Modem Üzerinden Sunucu

Buradan sonrası Android'deki ile birebir aynıdır: telefonun yerel IP'sini öğren, modeme statik IP tanımla, port yönlendirmeyi yap, Prosody'yi kur ve kullanıcıları oluştur.

Prosody kurulumu için:

apk add prosody

Başlatmak için:

prosodyctl start

Kullanıcı oluşturmak için:

prosodyctl adduser ali@evim.local

iOS: Ev Ağında Şifreleme (Self-Signed Certificate)

apk add openssl

Sertifikayı oluştur:

openssl req -x509 -newkey rsa:4096 -keyout 
/etc/prosody/certs/evim.local.key -out /etc/prosody/certs/evim.local.crt
 -days 365 -nodes

prosody.cfg.lua dosyasına ekle:

ssl = {
    key = "/etc/prosody/certs/evim.local.key";
    certificate = "/etc/prosody/certs/evim.local.crt";
}

Prosody'yi yeniden başlat:

prosodyctl restart

iOS: Dışarıya Açık Sunucu (Let's Encrypt)

apk add certbot

certbot certonly --standalone -d evim.duckdns.org

prosody.cfg.lua dosyasına ekle:

ssl = {
    key = "/etc/letsencrypt/live/evim.duckdns.org/privkey.pem";
    certificate = "/etc/letsencrypt/live/evim.duckdns.org/fullchain.pem";
}

Otomatik yenileme için:

crontab -e

Şunu ekle:

0 0 1 * * certbot renew

Prosody'yi yeniden başlat:

prosodyctl restart

Mobil Veri Üzerinden Tünel ile Sunucu

Android'deki ile aynı mantık geçerli. Cloudflare Tunnel kurulumu için:

apk add curl

curl -L https://github.com/cloudflare/cloudflared/releases/latest/download/cloudflared-linux-386 -o cloudflared

chmod +x cloudflared

./cloudflared tunnel login

Buradan sonrası Android bölümündeki adımların aynısı.

Jailbreak'li iOS

Jailbreak'li cihazlarda ekranın açık kalması zorunluluğu ortadan kalkar. Servisler gerçek anlamda arka planda çalışır. Jailbreak ortamında Sileo veya Cydia (jailbreak'li cihazlar için uygulama mağazaları) üzerinden gerekli paketler kurulur ve adımlar Android ile neredeyse birebir aynıdır.

Sıkça Yapılan Hatalar

1. Port yönlendirmeyi yapıp modemi yeniden başlatmamak
Port yönlendirme ayarı kaydedildikten sonra modem yeniden başlatılmazsa ayar aktif olmayabilir. Kaydet ve mutlaka yeniden başlat.

2. Telefona statik IP atamamak
Modem yeniden başladığında telefona farklı bir yerel IP atayabilir. Bu durumda port yönlendirme ayarındaki IP geçersiz kalır ve sunucuya dışarıdan ulaşılamaz. Telefona mutlaka statik IP tanımla.

3. Pil optimizasyonunu kapatmamak
Termux veya iSH için pil optimizasyonu kapatılmazsa sistem uygulamayı arka planda dondurabilir. Sunucu çalışıyor görünür ama bağlantı kurulamaz. En sık karşılaşılan sorunlardan biridir.

4. Güç tasarrufunu açık bırakmak
Güç tasarrufu modu Wi-Fi bağlantısını kesiyor. Sunucu ayakta olsa bile dışarıdan ulaşılamaz hale gelir.

5. DDNS güncellemesini kurmamak
IP değiştiğinde DDNS otomatik güncellenmezse sunucuya erişim kesilir. DuckDNS için crontab ayarını mutlaka yap.

6. Prosody'yi her açılışta başlatmamak
Telefon yeniden başladığında Prosody otomatik olarak başlamaz. Termux açılınca şunu çalıştırman gerekir:

prosodyctl start

Bunu otomatikleştirmek için:

nano ~/.bashrc

Dosyanın sonuna şunu ekle:

prosodyctl start

Artık Termux her açıldığında Prosody otomatik başlar.

7. Yanlış port girmek
Modemde 5222 açtın ama Conversations'a farklı bir port girdin ya da tam tersi. Modemdeki port ile istemcideki port mutlaka eşleşmeli.

8. iOS'ta ekranın kapanmasına izin vermek
iSH ekran kapandığında donuyor. Otomatik kilidi kapatmayı unutan kullanıcılar sunucunun neden çalışmadığını anlayamıyor. iOS kullanıyorsan ekran açık kalmalı.

Sonuç

Gördüğün gibi çekmecede unutulmuş eski bir telefon aslında oldukça işlevsel bir sunucuya dönüşebiliyor. Pahalı donanımlara veya ücretli servislere gerek yok. Birkaç uygulama, doğru ayarlar ve bu yazıdaki adımlar yeterli.

Kurulum sırasında bir şeyler ters giderse sıkça yapılan hatalar bölümüne dön, büyük ihtimalle cevabı oradadır. Bundan sonrası tamamen sana kalmış. XMPP ile başladıysan ilerleyen zamanlarda aynı telefona web sunucusu, dosya sunucusu gibi farklı servisler de ekleyebilirsin. Temel mantığı kavradın, gerisini kendin keşfedebilirsin.

Bu yazıyı beğendiyseniz, diğer çalışmalarımı da beğenebilirsiniz:

👉 Medium profilim

👉 Substack profilim

👉 İngilizce bloğum